Colin Tipping był twórcą metody Radykalnego Wybaczania, która proponuje inne spojrzenie na krzywdę, trudne relacje i bolesne doświadczenia. Zamiast zatrzymywać się wyłącznie na pytaniu „dlaczego mnie to spotkało?”, zachęca do poszukania szerszej perspektywy i znaczenia tego, co wydarzyło się w naszym życiu. Jak powstała ta metoda i co sprawiło, że Tipping zaczął patrzeć na wybaczenie w zupełnie inny sposób?
Kim był Colin Tipping?
Colin Tipping był brytyjskim nauczycielem, autorem i twórcą metody Radykalnego Wybaczania. Największą popularność przyniosła mu książka „Radykalne Wybaczanie”, w której przedstawił sposób pracy z poczuciem krzywdy oparty nie tylko na wybaczeniu drugiej osobie, ale przede wszystkim na zmianie perspektywy wobec tego, co nas spotkało.
Przez wiele lat mieszkał i pracował w Stanach Zjednoczonych. W swojej pracy spotykał ludzi, którzy mimo terapii, rozmów i prób zrozumienia własnej przeszłości nadal nosili w sobie złość, żal i poczucie krzywdy.
To właśnie obserwacja tych historii stała się jednym z fundamentów podejścia, które później nazwał Radykalnym Wybaczaniem.
Tipping zauważył bowiem coś istotnego: można bardzo dobrze rozumieć, dlaczego ktoś nas zranił, można znać swoją historię i mechanizmy psychologiczne, które za nią stoją, a jednocześnie nadal pozostawać emocjonalnie związanym z tym, co się wydarzyło.
Samo zrozumienie nie zawsze oznacza uwolnienie.
Jak powstało Radykalne Wybaczanie?
Jednym z doświadczeń, które Tipping opisał jako ważne dla powstania metody, była historia jego siostry Jill.
Jill przeżywała poważny kryzys w swoim małżeństwie. Czuła się odrzucona przez męża i była przekonana, że w jego życiu pojawiła się inna kobieta. Przyjechała do Colina i jego żony, aby opowiedzieć im o swojej sytuacji.
Tipping wysłuchał jej historii, ale zamiast skoncentrować się wyłącznie na zachowaniu jej męża, zaproponował jej inne spojrzenie.
Zaczął zastanawiać się razem z nią, czy sytuacja, której doświadcza, nie dotyka znacznie starszej rany i czy obecny kryzys nie pokazuje czegoś, co już wcześniej istniało w jej emocjonalnym świecie.
To właśnie tutaj pojawiło się pytanie, które później stało się jednym z fundamentów Radykalnego Wybaczania:
A co, jeśli to doświadczenie nie wydarza się wyłącznie przeciwko mnie?
Co, jeśli niesie również informację o mnie, moich ranach, przekonaniach, schematach i sposobie przeżywania relacji?
Historia Jill stała się jednym z najbardziej znanych przykładów pokazujących sposób myślenia, na którym Colin Tipping oparł Radykalne Wybaczanie.
Czym Radykalne Wybaczanie różni się od tradycyjnego wybaczenia?
W tradycyjnym rozumieniu wybaczenia wydarzyło się coś złego. Ktoś mnie skrzywdził, a ja próbuję przestać odczuwać do tej osoby żal, złość czy potrzebę odwetu.
Radykalne Wybaczanie idzie krok dalej.
Nie zaprzecza temu, że coś bolało. Nie wymaga również udawania, że krzywda nie miała miejsca.
Najpierw pozwala uznać własną historię i emocje.
Dopiero później zaprasza do zadania innego pytania:
Czy mogę spojrzeć na to doświadczenie z jeszcze jednej perspektywy?
Nie chodzi o usprawiedliwianie osoby, która nas zraniła. Nie chodzi również o stwierdzenie, że jej zachowanie było właściwe.
Chodzi o uwolnienie siebie z historii, w której pozostaję wyłącznie osobą skrzywdzoną i w której moja przeszłość nadal decyduje o tym, jak czuję się i żyję dzisiaj.
To właśnie ta zmiana perspektywy jest jednym z najważniejszych elementów Radykalnego Wybaczania.
Pięć etapów Radykalnego Wybaczania
Colin Tipping opisał proces, który prowadzi człowieka od doświadczenia krzywdy do możliwości spojrzenia na swoją historię inaczej.
1. Opowiedz swoją historię
Najpierw potrzebujesz uznać to, co się wydarzyło.
Bez pomniejszania. Bez tłumaczenia drugiej osoby. Bez zmuszania się do natychmiastowego wybaczenia.
To moment, w którym możesz powiedzieć: tak, to mnie zraniło.
2. Poczuj emocje
Nie można naprawdę uwolnić emocji, których nie pozwalamy sobie poczuć.
Złość, żal, smutek, rozczarowanie, poczucie niesprawiedliwości czy bezsilność nie są błędem procesu. Są jego częścią.
Radykalne Wybaczanie nie polega na przykrywaniu ich pozytywnym myśleniem.
3. Porzuć swoją interpretację
Fakty i nasza interpretacja faktów nie zawsze są tym samym. To, co wydarzyło się w przeszłości, mogło zbudować przekonania takie jak:
„nie jestem wystarczająco dobra”,
„nie można nikomu ufać”,
„zawsze zostanę porzucona”,
„muszę zasłużyć na miłość”.
Na tym etapie zaczynamy zauważać, że cierpienie może być związane nie tylko z samym wydarzeniem, ale również ze znaczeniem, jakie mu nadaliśmy.
4. Otwórz się na inną perspektywę
To najbardziej charakterystyczny element metody Tippinga. Nie musisz od razu wierzyć, że wydarzenie miało jakiś sens. Wystarczy dopuścić możliwość:
„Nie wiem, dlaczego to wydarzyło się w moim życiu, ale jestem gotowa zobaczyć, czy mogę odkryć w tym coś, czego wcześniej nie widziałam”.
Ta niewielka zmiana otwiera przestrzeń, której często wcześniej nie było.
5. Zintegruj zmianę
Nowa perspektywa zaczyna mieć znaczenie dopiero wtedy, kiedy wpływa na sposób, w jaki żyjesz. Może oznaczać postawienie granicy, odejście z relacji, pozostanie w niej, ale na nowych zasadach, przestanie udowadniania swojej wartości. Albo wreszcie podjęcie decyzji, której przez lata bałaś się podjąć.
Wybaczenie nie ma służyć temu, żeby było wygodniej osobie, która Cię zraniła. Ma uwolnić Ciebie.
Jakie narzędzia stworzył Colin Tipping?
Radykalne Wybaczanie nie pozostało jedynie koncepcją opisaną w książce. Tipping stworzył również konkretne narzędzia pomagające przejść przez ten proces.
Jednym z najbardziej znanych jest Arkusz Radykalnego Wybaczania, który prowadzi krok po kroku od opisania sytuacji i emocji do próby zobaczenia wydarzenia z innej perspektywy.
Proces Radykalnego Wybaczania wykorzystywany jest również w pracy indywidualnej oraz podczas procesów grupowych.
Jednym z nich jest Gra Satori, w której uczestnik przechodzi przez kolejne etapy procesu, pracując z konkretną historią ze swojego życia.
Inną formą jest Ceremonia Wybaczania w Kręgu – proces w dużej mierze niewerbalny, podczas którego uczestnicy mogą pracować ze swoimi doświadczeniami bez konieczności publicznego opowiadania własnej historii.
Książki Colina Tippinga
Najbardziej znaną książką Colina Tippinga jest „Radykalne Wybaczanie”. To właśnie w niej opisał podstawowe założenia swojej metody oraz sposób patrzenia na doświadczenie krzywdy z perspektywy wykraczającej poza tradycyjne rozumienie przebaczenia.
Tipping rozwijał tę koncepcję również w kolejnych publikacjach dotyczących między innymi wybaczania sobie, relacji oraz wykorzystywania zasad Radykalnego Wybaczania w codziennym życiu.
Jego książki nie są jednak wyłącznie teorią. Zawierają ćwiczenia i procesy, których zadaniem jest przeprowadzenie czytelnika od intelektualnego zrozumienia własnej historii do realnej pracy z emocjami i przekonaniami.
Dlaczego metoda Colina Tippinga wzbudza tak silne reakcje?
Jedno z głównych założeń Radykalnego Wybaczania brzmi, że możemy otworzyć się na możliwość, iż trudne doświadczenia nie wydarzyły się jedynie nam, ale mogą również wydarzać się dla nas.
I właśnie ten element jest dla wielu osób najtrudniejszy. Szczególnie wtedy, kiedy mówimy o zdradzie, porzuceniu, przemocy, utracie czy innych bardzo bolesnych doświadczeniach.
Dlatego ważne jest rozróżnienie. Zmiana perspektywy nie oznacza usprawiedliwienia zachowania drugiego człowieka, nie oznacza zgody na krzywdę, nie oznacza również rezygnacji z granic czy konsekwencji.
Możesz uznać, że ktoś zrobił coś, czego nie akceptujesz, postawić granicę, zakończyć relację, a jednocześnie pracować nad tym, żeby wydarzenie to przestało mieć władzę nad Twoim dalszym życiem.
I właśnie tutaj znajduje się dla mnie największa wartość tej metody.
Colin Tipping i Radykalne Wybaczanie – co pozostawił po sobie?
Najważniejszym elementem podejścia Colina Tippinga nie jest samo hasło „wybacz”. Jest nim zaproszenie do zmiany pytania.
Zamiast wyłącznie: „Dlaczego to mi się przydarzyło?” możemy w pewnym momencie zapytać: „Co to doświadczenie pokazuje mi o mnie?”, „Jakie przekonanie się ujawniło?”, „Jakiej rany dotknęło?”, „Co chcę zrobić ze swoim życiem teraz?”
Nie oznacza to, że mamy być wdzięczni za każdą krzywdę ani że mamy natychmiast dostrzegać w niej sens.
Czasem pierwszym krokiem jest po prostu przeżycie bólu. Ale kiedy emocje zaczynają opadać, może pojawić się przestrzeń na kolejne pytanie:
co zrobię z tym, co mnie spotkało?
I właśnie w tym miejscu Radykalne Wybaczanie przestaje być wyłącznie metodą wybaczania drugiemu człowiekowi. Staje się sposobem odzyskiwania wpływu na własne życie.
Jeśli chcesz dokładniej poznać sam proces, przeczytaj również mój artykuł „Czym jest Radykalne Wybaczanie?”.
Jeśli natomiast chcesz doświadczyć tej metody w praktyce, możesz przeczytać więcej o Grze Satori – grze Radykalnego Wybaczania oraz o Ceremonii Wybaczania w Kręgu.
Autorka: Magdalena Knapik – certyfikowana coach oraz trener radykalnego wybaczania, certyfikowana prowadząca gry satori i ceremonii wybaczania w kręgu. Wspieram osoby w uwolnieniu się od żalu, bólu i poczucia krzywdy oraz w odkryciu mocy i wolności jakie rodzą się z wybaczenia. Pracuję indywidualnie online oraz organizuję grę satori oraz ceremonię wybaczania w kręgu w Krakowie.

